Chrześcijaństwo, rozwijające się w pierwszych wiekach naszej ery, często przyswajało i przekształcało istniejące tradycje, symbole czy święta – głównie po to, by ułatwić ludziom przejście na nową wiarę. Ten proces wpisuje się w zjawisko, które moglibyśmy nazwać synkretyzmem religijnym, choć może nie do końca formalnie. Chodziło o to, by różne wierzenia i zwyczaje w jakiś sposób ze sobą połączyć. Można pokusić się o kilka przyczyn, dlaczego chrześcijaństwo przyjęło niektóre pogańskie obchody.

Po pierwsze, adaptacja znanych mieszkańcom ówczesnego świata świąt i zwyczajów miała za zadanie ułatwić konwersję. Nowo nawróceni mogli dalej obchodzić dni, do których byli przyzwyczajeni, tyle że w innym kontekście – chrześcijańskim. Dzięki temu przemiana religijna bywała mniej szokująca, a przejście – bardziej naturalne.

Po drugie, pozwalało to zachować pewne elementy ciągłości kulturowej. Ludzie nie musieli rezygnować z tego, co znali i lubili, tylko inaczej to interpretowali. Ciekawe jest też to, że wczesny Kościół starał się w miarę możliwości wypierać pogańskie wierzenia, zastępując je chrześcijańskimi wariantami. W ten sposób, krok po kroku, obrzędy pogańskie zanikały na rzecz nowych praktyk.

Z kolei pewne pogańskie święta miały szczególne znaczenie symboliczne, które można było „podkręcić” i nadać im nowy wymiar. Dobrym przykładem jest święto zimowego przesilenia, obchodzone w licznych kulturach przedchrześcijańskich. To właśnie z niego – w przekształconej formie – wyewoluowało Boże Narodzenie, czyli celebracja narodzin Jezusa. Innym aspektem była też kwestia jednoczenia różnych grup religijnych i etnicznych. Przyjmując pewne elementy dawnych wierzeń, Kościół łatwiej kontrolował i kierował praktykami duchowymi swoich wiernych – a przynajmniej takie zapewne były intencje.

Kilka przykładów znanych adaptacji można wymienić: Boże Narodzenie, które przypada na 25 grudnia – dzień bliski rzymskiej Saturnalii i pogańskiemu obchodowi przesilenia zimowego. Wielkanoc – choć związana z żydowską Paschą, to jednak zawiera elementy pogańskich świąt wiosennych, poświęconych przebudzeniu natury. Zaduszki także mają swoje korzenie w obrzędach pogańskich dotyczących pamięci o zmarłych.

Cały ten proces ukazuje, jak przekształcenia tradycji oraz adaptacje towarzyszyły ekspansji chrześcijaństwa na terenach Europy i Bliskiego Wschodu. Był to rodzaj ewolucji religijnej, która – choć nie zawsze bezproblemowa – odegrała swoją rolę w uczynieniu tej religii dominującą w tamtych rejonach. Trzeba przyznać, że to właśnie te „zmiksowane” tradycje pozwoliły na bardziej płynne przejście od dawnych, pogańskich obrzędów do zupełnie nowych, chrześcijańskich ram kulturowych.